3 کشور در معرض حمله نظامی با فرمان ترامپ | تلاش برای تسلط آمریکا بر نیم کره غربی در سال 2026

به گزارش اقتصادنیوز، جهان در ژانویه 2026 شاهد رخدادهایی غیرمنتظره بود. در سومین روز از سال نو میلادی، مصادف با 13 دی، آمریکا کاکاراس، پایتخت ونزوئلا را بمباران کرد. به فاصله ای کوتاه از انتشار اخبار این حمله نظامی، دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا، با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت: «ایالات متحده آمریکا با موفقیت حمله‌ای گسترده را علیه ونزوئلا و رهبر آن، رئیس‌جمهور نیکولاس مادورو انجام داده است.»

او در ادامه بیانیه خود اعلام کرد که در پی حملات گسترده این کشور به ونزوئلا، نیکلاس مادرو و همسرش بازداشت شده‌اند.

در همین روز، ترامپ پا را فراتر گذاشت و تهدید کرد که ممکن است به‌زودی علیه مکزیک و کلمبیا هم اقدامات نظامی انجام دهد؛ سخنانی که نشان‌دهنده دکترین ترامپ با هدف ایجاد برتری آمریکا در نیم‌کره غربی، با توسل به زور و اقدام نظامی است.

خبر مرتبط

نشنال اینترست: اگر این جنگ برای نفت است، مطمئناً یک جنگ احمقانه است | چه آینده‌ای در انتظار نفت ونزوئلا است؟

اقتصادنیوز: شرایط امروز ونزوئلا، به وضعیت 16 سال پیش عراق شباهت دارد. شرکت‌ها تمایلی به قبول قراردادهایی که به‌زور تحمیل شده باشند ندارند. در عراق، اجرای قراردادهای خدماتی بیش از شش سال زمان برد و سود آن، بسیار کمتر از حد انتظار آمریکا بود.

واکنش آمریکای لاتین

روز بعد، کشورهای برزیل، شیلی، کلمبیا، مکزیک، اروگوئه و اسپانیا در بیانیه مشترکی، حمله نظامی آمریکا به ونزوئلا را که منجر به دستگیری نیکلاس مادورو در کاراکاس شد، محکوم کردند. آن‌ها در ادامه خواستار راه‌حلی برای حل بحران ونزوئلا، بدون دخالت خارجی شده و اقدامات دولت ترامپ را مصداق نقض اصول اساسی حقوق بین‌الملل خواندند.

تسلط بر نیم کره غربی 

مقامات آمریکا چه پیش از این حمله و چه بعد از آن، مدعی حمایت رئیس جمهوری ونزوئلا از طیف وسیعی از تولیدکنندگان و قاچاقچیان کوکائین هستند. به ادعای آن‌ها، مادورو نیروهای مسلح انقلابی کلمبیا و همچنین کارتل‌های مکزیک را تقویت کرده است تا از ونزوئلا به عنوان پناهگاهی امن برای قاچاق کوکائین به آمریکا و اروپا استفاده کنند.

دونالد ترامپ در نشست خبری پس از حمله به ونزوئلا گفت: رئیس‌جمهور مکزیک زن خوبی است، اما کارتل‌ها مکزیک را اداره می‌کنند نه او؛ باید فکری به حال مکزیک کرد.

تحلیلگران تاکید دارند دولت آمریکا احتمالا با ادعای قاچاق مواد مخدر توسط مادورو، در تلاش است تا اقدام خود علیه این کشور را توجیه کنند، چرا که براساس منشور سازمان ملل، چنین توجیهی می تواند به عنوان تنها تبصره استفاده از نیروی نظامی، همراه با اقدامات مجاز توسط شورای امنیت سازمان ملل باشد. هرچند این استدلال نیز مورد بحث حقوقدانان قرار دارد.

دونالد ترامپ در ادامه کوبا و مکزیک را نیز متهم به اجرای پروژه‌هایی مشابه کرد و تهدید کرد که در صورت احساس لزوم، در این کشورها اقدام نظامی خواهد کرد. این تهدیدها در شرایطی صورت می‌گیرد که بر اساس سند امنیت ملی آمریکا، تمرکز واشنگتن در سال 2026؛ دیگر نه بر روی خاورمیانه و حتی چین، بلکه نیم‌کره غربی خواهد بود.

دونالد ترامپ با ایجاد متممی بر دکترین مونرو قصد دارد تا تمام آمریکای لاتین را تحت تسلط ایالات متحده در آورده و کشورهای مستقل این ناحیه را تبدیل به کشورهایی وفادار برای واشنگتن کند.

پاسخ قاطع مکزیک به تهدیدات

مکزیک از کشورهایی است که خود را در خطر می‌بیند. دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا در روزهای اخیر تهدیدهایی را علیه حاکمیت ملی این کشور مطرح کرده بود. روز دوشنبه، کلودیا شینباوم رییس‌جمهور مکزیک، در نشستی خبری تاکید کرد که مکزیک کشوری مستقل و با حاکمیت کامل است و به‌ طور قاطع با هر مداخله‌ای در امور دیگر کشورها مخالف است.

او در ادامه گفت که اگرچه همکاری‌ها با آمریکا برای مبارزه با قاچاقچیان مواد مخدر ادامه دارد، اما این کشور تحت هیچ شرایطی حاضر به پذیرش مداخله نیست. شینباوم گفت: ضروری است تاکید کنیم که در مکزیک مردم حاکم هستند و ما کشوری آزاد و مستقل هستیم. همکاری، بله؛ اما زیردستی و مداخله، هرگز.

روز شنبه 20 دی، دونالد ترامپ در شبکه تلویزیونی آرتی‌وی‌ای، مکزیک را به منظور پایان دادن به فعالیت کارتل‌های مواد مخدر، تهدید به حمله کرد. چنین تهدیداتی بر دامنه تنش‌ها افزوده است.

رئیس‌جمهور آمریکا چندی پیش با صدور یک فرمان اجرایی، ماده مخدر فنتانیل را به عنوان سلاح کشتار جمعی معرفی کرد؛ اقدامی که به واشنگتن اختیارات قانونی بیشتری را برای مبارزه با قاچاق این ماده می‌دهد.

گفته می‌شود این ماده مخدر صنعتی که کاربردهای دارویی محدود نیز دارد، به صورت عمده از طریق مکزیک به آمریکا وارد می‌شود و کارتل‌های مواد مخدر با استفاده از مواد اولیه وارداتی از چین، آن را تولید می‌کنند.

مجلس سنای مکزیک در پاسخ تهدیدهای ترامپ، حمایت خود از حاکمیت ملی و لائودیا شینباوم رئیس‌جمهوری این کشور را اعلام کرد.

کوبا و هشدار مقامات به ترامپ

ترامپ در ادامه این مسیر تهاجمی، کوبا را نیز خطاب قرار داد و مدعی شد که دولت این کشور، در آستانه فروپاشی قرار دارد. او بدون ارائه هیچ سند یا تحلیل اقتصادی مشخص، با لحنی تحقیرآمیز گفت: به نظر می‌رسد کوبا آماده سقوط است. نمی‌دانم چقدر دیگر دوام بیاورد.

کوبا از کشورهایی است که پیش از این روابط تنگاتنگی با ونزوئلای تحت حمایت مادورو داشت و انرژی خود را هم از طریق کاراکاس تامین می‌کرد. با اتفاقی که برای مادورو رخ داد، کوبا به عنوان کشوری کمونیستی بیش از هر کشور دیگری در نیم‌کره غربی خود را در معرض اتفاقات ناگوار می‌بیند.

به دنبال حمله آمریکا به ونزوئلا و ربودن نیکلاس مادورو رئیس‌جمهوری این کشور، ترامپ ادعا کرد که کوبا با از بین رفتن جریان نفت از سمت ونزوئلا، حمایت اقتصادی اصلی خود را از دست داده و سقوط دولت این جزیره اجتناب‌ناپذیر به نظر می‌رسد. به تازگی میگل دیاز کانل رئیس‌جمهوری کوبا که پیشتر «تروریسم آمریکایی» را غیر قابل پذیرش خوانده بود، خطاب به همتای آمریکایی‌اش گفت: کسی نمی‌تواند به ما بگوید چه کاری انجام دهیم.

کلمبیا؛ دموکراسی با زور حاصل نمی‌شود

اما دیگر کشوری که زیر ذره بین ترامپ قرار دارد، کلمبیا با نظامی چپ‌گرا و ضد اسرائیل است، کشوری که تبدیل به یکی از کانون‌های بحران برای واشنگتن شده است. اوایل هفته رئیس‌جمهور آمریکا تنها چند روز پس از تهدید همتای کلمبیایی خود به اقدام نظامی علیه این کشور به دلیل قاچاق مواد مخدر، او را به کاخ سفید دعوت کرد. اقدامی که نشان از سیاست‌های یک بام و دو هوای ترامپ داشت. با این‌حال و با وجود تماس تلفنی مقامات دو کشور، کلمبیایی‌ها خطر را بیخ‌گوش خود احساس می‌کنند.

سفیر و نماینده کلمبیا، لئونور زالاباتا تورس تاکید کرده که منشور سازمان ملل متحد استفاده از زور را فقط در شرایط استثنایی، مانند دفاع از خود، و نه برای تصرف کنترل سیاسی کشور دیگری مجاز می‌داند. او در ادامه با بیان اینکه دموکراسی با زور و خشونت به‌دست نمی‌آید گفت: این اراده مردم است که حاکمیت تلقی می شود و اقدامات نظامی آمریکا، استقلال کشورها را به‌خطر می‌اندازد.

نشست اضطراری شورای امنیت

در پی حمله آمریکا به ونزوئلا، نشست اضطراری شورای امنیت سازمان ملل متحد در روز پنجم ژانویه برگزار شد.

معاون دبیرکل سازمان ملل متحد به نقل از آنتونیو گوترش دبیرکل این نهاد بین المللی، بدون محکوم کردن اقدام آمریکا اعلام کرد: من همچنان عمیقا نگران این هستم که قوانین بین‌المللی در رابطه با اقدام نظامی سوم ژانویه رعایت نشده است.

رزماری دی کارلو گفت: دولت ونزوئلا، اقدام ایالات متحده را به عنوان یک تجاوز نظامی در مناطق غیرنظامی و نظامی و نقض آشکار منشور سازمان ملل توصیف کرده که تهدیدی برای صلح و ثبات بین‌المللی و منطقه‌ای است. من عمیقا نگران تشدید احتمالی بی‌ثباتی در این کشور و تاثیر بالقوه آن بر منطقه هستم. این اقدامات برای نحوه روابط بین کشورها اثر دارد.

تجمعات اعتراضی در آمریکای لاتین

در بامداد دوشنبه 22 دی، هزاران نفر از مردمان ونزوئلا و مکزیک در اعتراض به تهدیدهای آمریکا به مداخله در امور کشورها، تجمع کردند.

تجمعات در کاراکاس با محوریت محکوم کردن اقدامات آمریکا و همچنین درخواست آزادی هرچه سریع‌تر نیکلاس مادورو و همسرش برگزار شد.

تظاهرات در مکزیک نیز در پاسخ به مداخله‌جویی‌های دولت آمریکا در امور دیگر کشورها، صورت گرفت.

کشورهای آمریکای لاتین، خود را در معرض خطر حمله آمریکا یا برکناری مقامات خود می‌دانند. در این مسیر آن دسته از کشورهایی که چپ‌گرا به حساب می‌آیند، بیش از دیگران خطر دکترین مونرو را احساس می‌کنند، دونالد ترامپ برای اینکه بتواند نوعی یکدستی در آمریکای لاتین ایجاد کند آماده به نظر می‌رسد، اما در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای در آمریکا و در شرایطی که کمتر مقامی در این کشور، از اقدام واشنگتن علیه مادورو دل خوشی دارد، ترامپ برای اقدامات بعدی خود، با مانع رو به رو خواهد بود.