بخارایی: مشکلات اقتصادی و معیشتی جرقه اعتراضات را زد | اعتراضات در تهران و شهرها شباهت زیادی دارند اما....

به گزارش اقتصادنیوز، اعتراضات شروع شده در دی ماه 1404 از نگاه تحلیلگران ریشه اقتصادی دارد؛ احمد بخارایی جامعه شناس نیز این امر را تایید می کند اما تاکید دارد فارغ از ریشه‌های اقتصادی، این اعتراضات توامان ریشه اجتماعی و سیاسی هم دارد و تک عاملی نیست.

خبر مرتبط

راهکارهای سیاسی برای پاسخ دادن به «اعتراضات اقتصادی» | نامداری: کالابرگ یک میلیونی حتی برای طبقه فقیر هم عدد معناداری نیست

اقتصادنیوز: یک تحلیلگر اقتصادی با تاکید براینکه هیچ راهی جز بهبود رابطه کشور با جهان نداریم، گفت: این یک برنامه بلندمدت است اما در کوتاه مدت حاکمیت باید دست فرمان را تغییر دهد و در حوزه های فرهنگی، سیاسی و اجتماعی که سریع‌تر می‌شود در آن تغییر ایجاد کرد، تغییراتی را ایجاد کند.

این جامعه شناس معتقد است؛«نوع اعتراضات در شهرهای کوچک بیشتر رنگ و بوی اقتصادی دارد تا کلانشهرها»

گفتگوی احمد بخارایی، جامعه‌شناس را در اقتصادنیوز بخوانید.

****

*آقای بخارایی! طی چند سال اخیر بارها تحلیلگران اقتصادی و سیاسی و جامعه‌شناسان نسبت به وضعیت اقتصادی، اجتماعی و سیاسی کشور هشدار می‌دادند. از نگاه شما چرا این هشدارها جدی گرفته نشد تا کار به اعتراضات و مطالبات مردمی رسید؟

پدیده های اجتماعی، رخدادها، خیزش‌ها، حرکت‌ها و اعتراضات این روزها که ما شاهدش هستیم مواردی نیستند که بدون ریشه و علت و بدون تاریخچه‌ای در یک شب پدیدار شوند. این اعتراضات مسبوق به سابقه بوده است، همانطور که نمونه‌های مشابه آن دیده شده است. حالا نه به این شدت اما در چندین مرحله و بارها شاهد اعتراضات مردمی بوده‌ایم. آخرین تجربه نیز با زمینه اعتراض اجتماعی بود و درباره موضوع خانم مهسا امینی این اعترا‌ض‌ها شروع شد و مطالبه اصلی که در آن پررنگ شد مسئله‌ حجاب بود.

اما در حال حاضر اعتراضات فعلی چند عاملی است و مجموعه‌ای از عوامل اقتصادی، سیاسی و اجتماعی و حتی فرهنگی را به دنبال داشته است که از نگاه من برای اولین بار همه دست به دست هم دادند و این اعتراضات رخ داد.

البته که مسئله اقتصادی و معیشت مثل جرقه‌ای است به بشکه باروت. در واقع مشکلات اقتصادی جرقه‌ای شد و ما شاهد آن بودیم که این اعتراضات از جانب بازار شروع شد، پیش از این سابقه نداشت به این گستردگی بازاری‌های ما وارد صحنه شوند.

*معترضان را به جز بازاریان چه طیف هایی می بینید؟

همانطور که اشاره کردم وقتی مجموعه‌ای از عوامل در صحنه دخیل باشند، شهروندانی که زندگی‌شان به نحوی با مجموعه این عوامل سرو کار دارد پا به صحنه می‌گذارند. مطمئن باشید این اعتراضات در حال حاضر ریشه اقتصادی و فقر معیشتی دارد.

در این شرایط نباید از فشار ساختاری غافل شد، فشار ساختاری عموما رنگ و بوی سیاسی دارد؛ آخرین انتخابات مجلس و ریاست جمهوری را ببینید که چه وضعیتی داشت؟ ما شاهد آن بودیم که برای اولین بار مشارکت به زیر 50 درصد هم رسید یا مجلس شورای اسلامی که مجموع درصد آرای رای‌دهندگان به آنها حدود 10 درصد بوده است.

همه این عوامل در ذهن و روان مردم و کنشگران اجتماعی حضور دارد و وقتی عاملی اقتصادی نیز به آن افزوده می‌شود تشدید می شود. طبیعتا همه طبقه‌ها به نوعی درگیر هستند.

*تفاوتی بین نوع اعتراضات در کلانشهرها و شهرهای دیگر وجود دارد یا ...؟

در شهرستان‌ها به واسطه وجود همبستگی های ایلی، قومی و طایفه‌ای بین افراد ممکن است شکل و شمایل اعتراضات اندکی متفاوت باشد ولی شباهت زیادی بین نوع اعتراض‌ها چه در پایتخت و چه در شهرستان‌ها است. خیلی اختلاف معناداری وجود ندارد اما در شهرستان ها‌ طبیعتا بعد اقتصادی بیشتر دخیل است و در کلانشهرها علاوه بر اقتصاد بعد سیاسی و اجتماعی.