جنگ یا مذاکره؛ دوگانه مبهم در روابط ایران و آمریکا | فعال شدن مجدد کانال ارتباطی تهران و واشنگتن بعد از یک سفر دیپلماتیک؟
به گزارش اقتصادنیوز، سفر بنیامین نتانیاهو نخستوزیر اسرائیل در پایان سال 2025 میلادی به آمریکا و دیدار با ترامپ با دعوت رئیسجمهور این کشور برای حمله به ایران همراه بود. خواهش مقام اسرائیلی از ترامپ بیپاسخ نماند و دونالد ترامپ نشان داد که بیمیل نیست تا در صورتی که به اهدافش در زمینه موشکی دست پیدا نکند، همراه با تلآویو در جنگ روانی و حتی جنگ نظامی علیه ایران وارد عمل شود.
با همه اینها، امروز و پس از گذشت دو هفته از اظهارنظرهای تند اولیه، سیگنالهایی در مورد احتمال از سرگیری برخی مذاکرات هم مطرح میشود.
سیگنالهای ضد و نقیض از واشنگتن
با آغاز اعتراضات در ایران، دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا در اظهاراتی که از سوی تهران مداخلهجویانه دانسته شد، ایران را تهدید کرد و احتمال دخالت در اعتراضات را رد نکرد. او در روزهای پس از آن با واکنشهایش شائبه حمله به ایران را تقویت کرد. همزمان با این اظهارنظرها گمانهزنیهایی در مورد احتمال مذاکره میان دو کشور مطرح میشد.
سفر وزیرخارجه عمان به تهران در روز شنبه این سوال مهم را پیش آورد که آیا مقام عمانی که دهههاست نقش میانجی میان ایران و غرب را دارد، این بار هم پیامی از سوی واشنگتن یا دیگر پایتختهای غربی را با خود به تهران آورده است یا این سفری است از پیش برنامهریزی شده که ارتباطی با روابط پیچیده و تاریک تهران و واشنگتن ندارد؟
صبح روز دوشنبه 22 دیماه خبرگزاری مهر ادعا کرد که روز دهم ژانویه بین مقامات ایران و رئیس جمهوری آمریکا تماسی برقرار شده و ترامپ برای برگزاری نشستی با مقامات ایرانی اعلام آمادگی کرده است. به نوشته این رسانه ایرانی رئیس جمهوری آمریکا در پاسخ به سوالاتی درباره تحولات جاری در ایران گفته است ایران خواهان مذاکره است. ما ممکن است با آنها دیدار کنیم؛ در واقع یک نشست با آنها در حال برنامه ریزی است. او با این حال به سبک همیشگی ابهامگونه خود مدعی شد که ممکن است پیش از مذاکره اقدامی انجام شود. همزمان آنطور که برخی دیگر از خبرگزاریهای داخلی نوشتهاند، آکسیوس ادعا کرده که از تهران تماسهایی با واشنگتن برقرار شده است.
ادعاهای رسانهای ساعتی بعد از سوی اسماعیل بقایی سخنگوی وزارت خارجه مورد تائید قرار گرفت. سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به سوال ایرنا مبنی بر اینکه رئیس جمهور آمریکا روز گذشته اعلام کرده که درخواستی برای مذاکره از سوی ایران دریافت کرده است؛ همزمان در یک صحبت مبهم نیز گفته که ممکن است بخواهد پیش از مذاکره اقدامی صورت دهد. سوال من این است که آیا کانال تماس بین ایران و آمریکا یعنی آقای عراقچی و ویتکاف همچنان وجود دارد؟ گفت: آن کانال ارتباطی بین آقای وزیر امور خارجه و نماینده ویژه رئیس جمهور آمریکا باز است و هر وقت نیاز باشد از آن طریق پیام هایی رد و بدل می شود. این کانال در کنار کانال رسمی است که می دانید سفارت سوئیس به عنوان حافظ منافع امریکا در ایران است. بقایی در ادامه عنوان کرد: موارد و ایدههایی را طرف آمریکایی مطرح کرده است. امروز صبح نیز وزیر محترم امور خارجه در دیدار با سفرای مقیم تهران گفت که جمهوری اسلامی ایران اصولا کشوری است که هیچگاه میز مذاکره را ترک نکرده است
ایران هم آماده جنگ است هم آماده مذاکره
در تهران هم ادبیات هم آماده جنگیم و هم مذاکره به شدت از سوی وزارت خارجه مطرح میشود. وزیرخارجه طی هفته گذشته اعلام کرد که تهران در صورتی که شرایط مورد نظرش برای مذاکره هموار باشد، برای گفتوگو آماده است. این حرف از سوی سخنگوی وزارت خارجه هم تکرار شد و عراقچی آن را یکبار دیگر در ارتباط با سفرای مقیم در ایران بازگو کرد.
عراقچی با بیان اینکه ایران دنبال جنگ نیست، ولی برای جنگ آمادگی دارد گفت: عملیات پیشدستانه در دستور کار ما قرار ندارد،خواهان جنگ نیستیم ولی برای جنگ آمادگی داریم و حتی آمادهتر از جنگ قبلی دوازده روزه هستیم. بهترین شیوه برای جنگ، آمادگی برای جنگ است که دشمنان دچار سوءمحاسبه نشوند. ما برای مذاکره هم آمادگی داریم، ولی مذاکره منصفانه، شرافتمندانه و از موضع برابر و با احترام متقابل و براساس منافع متقابل. مذاکرهای که جدی و واقعی باشد و نه دستور دادن و دیکته کردن که اخلاق برخی کشورهاست.
خواستههای ایران چیست؟
اسماعیل بقایی سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران در تازهترین اظهارنظر خود که در جمع خبرنگاران انجام گرفت در مورد شروط تهران برای گفتگو با آمریکاییها گفت: ما در طول دهه های متوالی به اصل دیپلماسی و مذاکره پایبند بودیم اما مذاکراتی که معنادار باشد، مذاکره ای که با پذیرش منافع و نگرانیهای متقابل باشد نه مذاکره یک سویه و بر مبنای دیکته کردن؛ در خصوص این مساله هم پیام های متناقض صرفا موجب ابهام در رویکردها خواهد شد.
عباس عراقچی وزیرخارجه کشورمان در سفر آخر هفته گذشته به بیروت هم مواضع مشابهی را اعلام کرده بود. عراقچی که روز هفدهم دیماه گفته بود اکنون زمان خوبی برای مذاکره با آمریکا نیست، روز بیستم دیماه در گفتوگو با شبکه خبری المنار گفت ما آمادگی داریم برای یک توافق عادلانه و شرافتمندانه براساس احترام متقابل اقدام کنیم، اما اطمینان نداریم که آمریکاییها خواستار چنین چیزی باشند.
بهنظر میرسد تهران و واشنگتن هر دو در زمین بازی، رویکرد مشابهی را اتخاذ کردهاند و در حال بازگو کردن این ایده هستند که دو کشور در صورت لزوم میتوانند با یکدیگر جنگیده یا بر سر میز گفتوگو بنشینند.
سیگنالهای دو طرفه این روزها و به ویژه پس از سفر وزیرخارجه عمان به تهران؛ افزایش پیدا کرده است. برای ایالات متحده در شرایط فعلی، اینکه تهران از برنامه موشکی خود صرفنظر کند، بیش از هر مورد دیگری اهمیت دارد. تهران اما تا امروز تمایلی برای پذیرش چنین شرطی از خود نشان نداده است.
ارسال نظر