رمزگشایی از بی طرفی آذربایجان در جنگ آمریکا علیه ایران | حضور ترکزبانان در ایران جلوی تنش را گرفت؟
به گزارش اقتصادنیوز، در حالی که پیامدهای جنگ میان ایران و اسرائیل و آمریکا همچنان ادامه دارد، کشورهای منطقه ناچارند تا خود را برای تبعات این درگیری آماده کنند. در این میان، یکی از کشورهایی که رابطهای پیچیده و چندلایه با جمهوری اسلامی ایران دارد، جمهوری آذربایجان است. کشوری که از این جنگ در امان ماند.
افزایش نگرانی ها از گسترش جنگ در قفقاز
نشنال اینترست در گزارشی نوشت: با آغاز جنگ، برخی تحلیلگران هشدار می دادند که درگیری ممکن است به منطقه قفقاز سرایت کند و روابط شکننده میان ارمنستان و آذربایجان را نیز تحت تأثیر قرار دهد. اما تا این لحظه چنین اتفاقی رخ نداده است، چرا که ایروان و باکو ترجیح دادند تا موضعی بیطرفانه را در قبال این منازعه اتخاذ کنند.
با این حال، اگرچه درگیریها بیشتر در خاک ایران و کشورهای عربی و تل آویو متمرکز بوده است، یک حادثه باعث شد که قفقاز نیز بهطور جدی وارد بحث گسترش جنگ شود.
ماجرای حمله پهپادی در نخجوان چه بود؟
نویسنده مدعی شد: در روز پنجم مارس، چند پهپاد ایرانی وارد خاک آذربایجان شده و به فرودگاه بینالمللی نخجوان در جمهوری خودمختار نخجوان حمله کردند؛ منطقهای از آذربایجان که با ایران مرز مشترک دارد. همچنین گزارش شد یک پهپاد دیگر به مدرسهای در شاکرآباد برخورد کرده است. در این حملات چند غیرنظامی زخمی شدند و خسارت قابل توجهی به فرودگاه وارد شد، اما هیچ تلفات قطعی گزارش نشد.
خوشبختانه این حادثه منجر به تشدید بحران ها نشد. هرچند در ابتدا تنش لفظی میان باکو و تهران بالا گرفت و دو طرف تهدیدهایی را مطرح کردند، اما خیلی سریع وارد مسیر گفتوگوی دیپلماتیک شدند و پس از آن دیگر حادثهای گزارش نشد.
دیپلماسی انسانی و تلاش باکو برای کاهش تنش ها
برای بهبود روابط دوجانبه و کاهش تنش با تهران، دولت آذربایجان مسیر کمکهای بشردوستانه را در پیش گرفت. در همین راستا، باکو صدها تُن کمک شامل مواد غذایی مانند آرد، برنج، شکر، چای و آب، و همچنین اقلام پزشکی به ایران ارسال کرد تا به غیرنظامیان، و بهویژه آذریهای ساکن ایران، کمک کند.
این محمولهها همزمان با ماه رمضان و نوروز ارسال شدند و مشخص نیست پس از پایان این مناسبتها نیز ادامه پیدا کنند یا نه. این موضوع تا حد زیادی به وضعیت جنگ میان ایران، آمریکا و اسرائیل و همچنین آینده تنگه هرمز بستگی دارد.
رابطه پیچیده و چندلایه
روابط آذربایجان و ایران پیچیده است. ایران استقلال آذربایجان را در ۲۵ دسامبر ۱۹۹۱ به رسمیت شناخت و از آن زمان دیدارهای سیاسی در سطح ریاستجمهوری و وزارتی میان دو کشور انجام شده است. حتی در پارلمان آذربایجان نیز یک گروه کاری روابط بینپارلمانی آذربایجان و ایران تشکیل شده است.
تعداد بالای ترک زبانان در داخل ایران
یکی از قومیت های اصلی ایران، جمعیت بزرگ ترک زبانان در داخل کشور است که اغلب در استانهای اردبیل، آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی و زنجان زندگی میکنند. این گروه در مقایسه با برخی اقلیتهای دیگر منطقه، تا حدی بهتر در ساختار ایران ادغام شدهاند.
بحران دریاچه ارومیه برای شهرهای شمالی
ایران همچنین با چند بحران زیستمحیطی جدی مواجه است. خشکسالی سالهاست ادامه دارد و حتی پیش از آغاز جنگ، دولت ایران بررسی انتقال پایتخت از تهران را مطرح کرده بود. وضعیت در شمال کشور نیز بهتر نیست؛ از بین رفتن دریاچه ارومیه بحران آب شدیدی برای جمعیت محلی ایجاد کرده است؛ مردمی که بخش بزرگی از آنها آذری هستند.
آینده روابط تهران و باکو به جنگ بستگی دارد
در مورد آینده روابط ایران و آذربایجان، همه چیز به روند جنگ بستگی دارد. باکو تلاش خواهد کرد که در این بحران بیطرف بماند و وارد درگیری نشود. در مقابل، به نظر نمیرسد تهران نیز تمایل داشته باشد که جبهه جدیدی را در مرزهای خود باز کند.
